Met de individuele re-integratie overeenkomst (IRO) komen meer werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten aan werk dan met een gewoon re-integratietraject. De werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten die voor een individuele re-integratieovereenkomst kiezen, zijn beter gemotiveerd dan mensen die met een regulier traject door het UWV aan werk worden geholpen. Ook zijn ze hoger opgeleid en ouder, hebben recenter werkervaring en een betere gezondheid.

Dit blijkt uit de Eindevaluatie IRO die minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Een werkloze of gedeeltelijk arbeidsgeschikte kan bij een individuele re-integratie overeenkomst zelf een re-integratiebedrijf kiezen en zelf de inhoud van het traject bepalen. Het UWV moet het re-integratieplan wel goedkeuren.

Sinds januari 2004 hebben 90.933 werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten zelf hun re-integratie vorm gegeven met een individuele re-integratieovereenkomst. Het aantal trajecten is door de loop van de jaren sterk toegenomen. In 2007 was 60 procent van de re-integratietrajecten een individuele re-integratieovereenkomst. Het aantal werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten dat werk heeft na een IRO-traject ligt 12 procentpunt hoger dan bij een gewoon traject. Ook zijn de mensen zelf tevredener over de manier waarop zij weer naar werk zijn begeleid.

Naast de individuele re-integratieovereenkomst konden gedeeltelijk arbeidsgeschikten in drie regio’s weer aan werk worden geholpen met een persoonsgebonden re-integratiebudget (PRB). Door het succes van de individuele re-integratieovereenkomst stopt dit experiment. Mensen die nog in een PRB-traject zitten, mogen dit afmaken.

Het UWV gaat mensen die langer dan een jaar een WW-uitkering ontvangen, in de toekomst een baan op ieder niveau aanbieden. Dat werkaanbod moeten zij aanvaarden, ook als het loon lager is dan de uitkering. Het nieuwe loon wordt aangevuld met de WW-uitkering, zodat werken loont. Deze aanpassing van de regels stimuleert werklozen om actiever op zoek te gaan naar werk. Dit staat in een wetsvoorstel van minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat bij de Tweede Kamer is ingediend.

Het doel van het voorstel is dat mensen zo snel mogelijk weer aan slag gaan. Werklozen maken minder kans op een baan als ze langer werkloos zijn. Het UWV gaat een actievere rol spelen in het bemiddelen naar werk aan mensen die zelf geen baan kunnen vinden. Het UWV kan in overleg met de betrokken werkgevers beschikbare banen aanbieden aan langdurig werklozen. De werkgever neemt uiteindelijk het besluit om de werkloze aan te nemen. Vooruitlopend hierop heeft het kabinet de richtlijn passende arbeid al aangepast. Voor mensen die na 1 juli 2008 werkloos zijn geworden, is na een jaar alle arbeid passend. Indien zij een werkaanbod weigeren omdat het onder hun niveau ligt of het lager beloond wordt dan hun vorige baan, heeft dit gevolgen voor de WW-uitkering.

Als werklozen na een jaar werkloosheid weer gaan werken, loopt hun WW-uitkering door. Hun nieuwe loon wordt met de uitkering verrekend op zodanige wijze dat werken loont. De WW-uitkering vult het nieuwe loon maximaal ruim twee jaar aan.

Het is de bedoeling dat de nieuwe regels op 1 juli 2009 ingaan. Per jaar zullen naar schatting 5000 mensen via het UWV een werkaanbod krijgen.

Sinds woensdag 24 september is de nieuwe website van de Landelijke Vereniging van Arbeidsongeschikten en het Verwey-Jonker Instituut online.

Vele praktijkvoorbeelden en gebruikersondersteuning

De re-integratiewijzer is hét digitale tussenstation voor iedereen die (weer) aan het werk wil. Bezoekers kunnen op deze nieuwe site snel informatie vinden over uitkeringen, re-integratie en klachtenprocedures. Dit is te danken aan de heldere site-indeling, de in- en externe links, de uitgebreide zoekfunctie en de vele praktijkvoorbeelden die per rubriek in de vorm van vraag en antwoord zijn opgenomen. Daarnaast kan re-integratiewijzer.nl dankzij de samenwerking tussen de LVA en het Verwey-Jonker Instituut op bezoekersvragen reageren.

Informatie over uitkeringen, re-integratie en klachtenprocedures

De site biedt ingangen voor verschillende doelgroepen: werknemers, zelfstandigen en werkgevers. Behalve meer dan 150 vragen en antwoorden en een handige adressenlijst, bevat de site drie belangrijke informatiedelen:

De 'Uitkeringswijzer' met informatie over de wetten en regels bij langdurige ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid, jonggehandicapten, zwangerschap, de Wet Werk en Bijstand en boeten en maatregelen. Kortom, wet- en regelgeving voor alle soorten uitkeringen waar re-integratie aan te pas komt;
'Weer aan het werk' met alle ondersteunende maatregelen om weer aan het werk te gaan, zoals werkhervatting, werken naast de uitkering, vrijwilligerswerk, scholing en opleiding en de REA en WIA;
'Klachten en beroep' met uitleg over het kenbaar maken van klachten, juridische stappen, mediation, en bezwaarprocedures.

Bovendien levert de nieuwe site tal van tips voor een sterke positie tegenover de Arbodienst en uitvoeringsinstellingen (UWV, sociale dienst).

Over de initiatiefnemers

De Landelijke Vereniging van Arbeidsongeschikten (LVA) zet zich in voor de belangen van arbeidsongeschikten bij de uitvoeringsorganen en de politiek. Belangrijke activiteiten zijn het ondersteunen van de regionale arbeidsongeschiktenplatforms en de landelijke spreekuurhoudersdagen. Ook bundelt de LVA signalementen uit de spreekuren over knelpunten in de wet- en regelgeving rond sociale zekerheid en de uitvoeringspraktijk.

Het Verwey-Jonker Instituut is een onafhankelijk onderzoeksinstituut voor advies en innovatie op sociaal-maatschappelijk terrein in Utrecht. Het is actief als een landelijk werkende stichting zonder winstoogmerk. Het instituut vindt het belangrijk dat zijn wetenschappelijke dienstverlening bijdraagt aan de sociale participatie van burgers.

Een samenwerkingsverband tussen een opleidingsinstituut en een organisatie als het UWV is nieuw op het terrein van de re-integratie.

Vergeten groep werklozen

Het re-integratieproject ’Kansen voor Kenniswerkers’ dat de samenwerkende partijen ontwikkelde richt zich op een vaak vergeten groep werklozen. Het gaat om de hoog opgeleide 45-plussers. Deelnemers volgen lessen in ondernemerschap, marketing en innovatiemanagement. Ook een stage maakt onderdeel uit van het re-integratietraject.

Vooroordelen

Vooroordelen over de oudere werknemer zijn bij re-integratie een groot probleem. Ze zouden vaker verzuimen, duur zijn en geen stress aankunnen. De deelnemers van de proef zeiden inderdaad last te hebben van die vooroordelen. Daarbij – al konden ze het niet hard maken – meenden ze dat werkgevers ze vanwege hun leeftijd vaak niet uitnodigden voor een gesprek.

Werkzoekenden zijn sceptisch over werving- en selectiebureaus. Eén op de vijf hoog opgeleide werkzoekenden slaat de vacatures van werving- en selectiebureaus steevast over.

Van de overige vier hoog opgeleiden passeren twee personen het bureau door direct bij de opdrachtgever te solliciteren. Werkzoekenden zien werving- en selectiebureaus als organisaties die vooral bezig zijn met hun opdrachtgevers en geld verdienen over de rug van werkzoekenden. Dit blijkt uit het Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek (AGO) van Intelligence Group.

Intelligence Group ondervroeg 403 hoog opgeleide personen naar hun mening over werving- en selectiebureaus. Slechts 22% van de ondervraagden is positief over bemiddeling door werving- en selectiebureaus. De voornaamste redenen daarvoor zijn gemak, flexibiliteit, snelheid en het omvangrijke aanbod van functies dat bureaus kunnen bieden.

Het merendeel van de ondervraagden is echter minder positief. Werving- en selectiebureaus vormen in hun ogen een hinderlijke brug tussen werkgevers en werkzoekenden, zo blijkt uit de cijfers.

Liever direct solliciteren
Ruim driekwart van de respondenten geeft aan liever direct bij een werkgever te solliciteren dan via een werving- en selectiebureau. Voor 5% vormt een werving- en selectiebureau zelfs een dusdanige drempel dat men besluit om helemaal niet te gaan solliciteren, ook al is de functie interessant.

Bijna de helft van de werkzoekenden zal proberen om het bureau te passeren en rechtstreeks bij de opdrachtgever gaan solliciteren. Werving- en selectiebureaus kunnen hierdoor een hoop inkomsten mislopen, afhankelijk van de afspraken die zij met hun opdrachtgever gemaakt hebben.